Krajowy Sąd Arbitrażowy w Warszawie

ORZECZENIA SĄDU NAJWYŻESZEGO DOTYCZĄCE SĄDOWNICTWA POLUBOWNEGO

1. wyrok SN z 1999-09-24 I CKN 131/98

W postępowaniu przed sądem polubownym, wyłączenie arbitra lub superarbitra nastąpić może tylko na wniosek strony z tych samych przyczyn, które uzasadniają wyłączenie sędziego (art. 48-49 KPC).

2. Wyrok SN z 1999-09-24 I CKN 141/98

W postępowaniu przed sądem polubownym, wyłączenie arbitra lub superarbitra, z tych przyczyn, które uzasadniają wyłączenie sędziego nastąpić może tylko na wniosek strony ( art. 703 w związku z art. 48, 49 KPC).

3. Postanowienie SN z 1999-09-22 I CKN 654/99

Od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie co do stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu polubownego kasacja nie przysługuje.

4. Postanowienie SN z 1997-01-22 I CKN 48/96

. Na postanowienie sądu wojewódzkiego oddalające zażalenie od postanowienia sądu rejonowego w przedmiocie wyznaczenia arbitra i superarbitra kasacja nie przysługuje (art. 701 par. 3, art. 392 § 1 KPC).

5. Wyrok AP Gdańsk z 1995-07-14 I ACr 424/95

Istotną różnicą w porównaniu z postępowaniem przed sądem państwowym jest brak związania sądu polubownego nie tylko przepisami postępowania cywilnego (art. 705 KPC), ale także przepisami prawa cywilnego materialnego. Wprawdzie w tej ostatniej kwestii brak wyraźnego uregulowania, ale wniosek tego rodzaju jednoznacznie wynika z analizy przepisów art. 711 par. 3 KPC i art. 712 par. 1 pkt 4 KPC, przewidujących jako jedyne kryterium oceny prawidłowości wyroku ewentualne naruszenie praworządności lub zasad współżycia społecznego.

Powoływanie się na zarzut, że wyrok sądu polubownego narusza określone przepisy prawa materialnego, może więc być w świetle art. 712 par. 1kpc skuteczne tylko o tyle, o ile uchybienie konkretnym normom narusza jednocześnie zasady praworządności w państwie polskim.

6. Wyrok AP Katowice z 2004-10-18 I ACa 565/04

Zadaniem Sądu w postępowaniu wywołanym skargą o uchylenie wyroku sądu polubownego nie jest bowiem merytoryczne rozpoznanie sprawy, wcześniej rozstrzygniętej przez sąd polubowny z zastosowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego, lecz dokonanie oceny zasadności skargi w świetle wskazanych w niej przesłanek z art. 712 § 1 i 2 KPC (...) Sąd, do którego wniesiono skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego, nie działa bowiem jako sąd II instancji. Nie jest więc uprawniony do merytorycznego badania sprawy, z zastosowaniem właściwych przepisów prawa materialnego, lecz dokonuje jedynie oceny zaskarżonego wyroku sądu polubownego w perspektywie naruszeń wskazanych w art. 712 § 1 i 2 KPC w rozpoznanej sprawie.

7. Postanowienie SN z 1993-10-28 II CRN 70/93

Sąd odmówi stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego (art. 711 par. 1 i 2 KPC) jeżeli na podstawie faktów notoryjnych (powszechnie znanych) lub znanych mu urzędowo dojdzie do wniosku, że wyrok zmierza do naruszenia chronionych przez prawo interesów osób trzecich lub ma służyć innym celom niż te, którym zgodnie ze swą istotą powinien.

8. Postanowienie SN z 1982-08-27 II CR 214/82

Łącznikiem, który mógłby uzasadniać jurysdykcję krajową jest wydanie wyroku na terenie Polski, gdyż orzeczenie takie w razie uprawomocnienia stałoby się orzeczeniem krajowym polskim na równi z wyrokiem sądu państwowego polskiego (art. 711 par. 2 KPC). Natomiast łącznikiem takim nie staje się siedziba międzynarodowego sądu polubownego, który może sprawy rozpoznawać na terenie innych państw, dla których został ustanowiony.

9. Postanowienie SN z 1979-03-07 III CRN 10/79

Małżonkowie mogą poddać rozstrzygnięciu przez sąd polubowny spór o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej, a w tym także spór o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym.

10. Uchwała SN z 1974-02-20 III CZP 2/74

Wniosek wierzyciela do sądu państwowego o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego, jak również wniosek o nadanie temu wyrokowi klauzuli wykonalności nie przerywają biegu przedawnienia roszczeń objętych wyrokiem sądu polubownego.

11. Wyrok SN z 1967-12-12 I CR 445/67

Rozpoznając skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego, sąd państwowy bada sprawę jedynie w zakresie przyczyn wymienionych w art. 712 KPC. Orzeczenie sądu państwowego ogranicza się w tym wypadku bądź do uchylenia wyroku sądu polubownego w całości lub części, bądź do oddalenia skargi.

12. Postanowienie SN z 1967-09-05 I CZ 20/67

Zarówno w postępowaniu zmierzającym do wydania postanowienia o wykonalności wyroku sądu polubownego (art. 711 par. 3 KPC), jak i w postępowaniu o nadanie terminu wyrokowi klauzuli wykonalności (art. 781 par. 4 KPC sąd nie jest uprawniony do oceny, czy roszczenie istnieje.

13. Orzeczenie SN z 1948-09-29 Wa.C. 316/48

Wyrok Sądu polubownego, wydany w okresie okupacji niemieckiej na skutek zapisu zawartego przez strony mimo nie istnienia między nimi sporu, a jedynie w celu nadania formy prawnej umowie, która według przepisu prawa polskiego wymaga formy dokumentu publicznego nie może być uznany za sprzeczny z porządkiem publicznym. Obejściem bowiem tych polskich przepisów, które zostały wykorzystane przez okupanta do celów rażąco sprzecznych z polskim porządkiem publicznym, nie ubliża temu porządkowi.

14. Orzeczenie SN z 1937-02-08 C III 1254/35

1. Zapis na sąd polubowny przechodzi na spadkobiercę ogólnego.

2. Wyłączenie sędziego polubownego następuje tylko na wniosek strony; przeto sam fakt istnienia jednej z okoliczności wymienionych w art. 54 KPC nie uzasadnia jeszcze żadnej z przyczyn uchylenia wyroku sądu polubownego, o których mowa w art. 503 § 1 p. 5 KPC.

Pominiecie uzasadnionego wniosku z art. 55 § 1 KPC daje stronie prawo żądania uchylenia wyroku sądu polubownego; natomiast wyłączenie sędziego polubownego nie może być po raz pierwszy podniesione w drodze skargi opartej na przepisie art. 503 § 1 KPC.

3. Jeżeli pominięcie obrony strony znajduje w motywach sądu polubownego merytoryczne wytłumaczenie, to zarzut strony, odnoszący się do pominięcia jej obrony, dotyczy w rzeczywistości nie pogwałcenia przepisów o postępowaniu i wyrokowaniu, które art. 503 § 1 p. 2 i 3 KPC mają na względzie, lecz godzi w materialną ocenę sporu. Kontrola tej działalności sądu polubownego - poza granicami art. 503 § 1 p. 4 KPC w przypadku skargi z art. 504 KPC - jest niedopuszczalna.

4. Uchybienie porządkowi publicznemu lub dobrym obyczajom, o którym mówi przepis p. 4 § 1 art. 503 KPC, mieścić się musi w treści samego orzeczenia, nie wystarcza natomiast, aby uchybienie to zachodziło bądź to w składzie sądu polubownego lub też w postępowaniu przed tymże sądem. Wobec tego uchybienia, odnoszące się jedynie do składu sądu polubownego lub postępowania przed nim, prowadzą do uchylenia wyroku sądu polubownego tylko wówczas, jeżeli uzasadniają przyczynę uchylenia na podstawie innych przepisów art. 503 § 1 KPC.

5. Samo zatajenie przyczyn istotnych dla przeciwnika nie uzasadnia ani niedopuszczalnego ograniczenia jego obrony ani czynu karalnego i uchylenia wyroku sądu polubownego na podstawie art. 503 § 1 p. 2 lub art. 503 § 1 p. 5 łącznie z art. 445 § 1 p. 2 KPC.

15. Postanowienie SN z 2003-04-02 I CK 287/02

1. Zobowiązanie wekslowe może być objęte zapisem na sąd polubowny.

2. W postępowaniu przed sądem polubownym nie jest wyłączone stosowanie przepisów o postępowaniu nakazowym (art. 484[1]- 497 KPC).

16. Wyrok SN z 2002-07-11 IV CKN 1211/00

Wyrok sądu polubownego aprobujący - z naruszeniem wymogów określonych przepisami ustawy - skutki postępowania przetargowego, pozbawiające skarżącego możliwości skutecznego ubiegania się o przyjęcie jego oferty, może uchybiać konstytucyjnej zasadzie wolności działalności gospodarczej.

17. Wyrok SN z 2000-04-28 II CKN 267/00

Wyrok sądu polubownego, ustalający skuteczność potrącenia z naruszeniem art. 505 pkt 1 k.c. w zw. z art. 14 ust. 3a ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (jedn. tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 ze zm.) uchybia praworządności (art. 712 pkt 4 k.p.c.).

18. Postanowienie SN z 1999-02-09 I CKN 887/98

1. Od postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego lub wydanego za granicą orzeczenia sądu polubownego (arbitrażowego) przysługuje kasacja.

2. Określony w art. 2 ust. 2 umowy między Rzeczpospolitą Polską a Finlandią o ochronie prawnej i pomocy prawnej w sprawach cywilnych, rodzinnych i karnych, podpisanej w Helsinkach w dniu 27 maja 1980 r. (Dz.U. Nr 27, poz. 140 i 141) obowiązek załatwiania wniosków o udzielenie pomocy prawnej za pośrednictwem organów wymiaru sprawiedliwości nie dotyczy sądów polubownych (arbitrażowych) działających na terytorium umawiających się stron.

19. Postanowienie SN z 1996-06-19 I CO 17/96

Istnienie postanowienia kontraktu, które może mieć walor prawny zapisu na sąd polubowny, względnie umownego wyłączenia jurysdykcji sądów polskich (art. 1105 KPC), a zarazem umowne poddanie stosunku stron "prawu międzynarodowemu" (bliżej nie sprecyzowanemu) uniemożliwia pozytywne ustalenie przez Sąd Najwyższy, że spór podlega jurysdykcji sądów polskich - co jest konieczną przesłanką oznaczenia sądu właściwego.

20. Postanowienie AP Białystok z 1996-02-29 I ACz 69/96

Zawarte w art. 87 ustawy o zamówieniach publicznych odesłanie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego o Sądzie polubownym oznacza dopuszczalność wniesienia skargi o uchylenie wyroku Sądu Polubownego działającego przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych.

21. Postanowienie AP Białystok z 1992-06-09 I ACz 115/92

Nie jest dopuszczalne poddanie przez strony pod rozstrzygnięcie sądu polubownego wszystkich sporów, jakie w ogóle mogą między nimi wyniknąć w przyszłości, bez oznaczenia określonego stosunku prawnego.

22. Wyrok SN z 1987-06-03 I CR 120/87

Wskazanie w zdaniu 2 par. 2 art. 705 KPC, że sąd polubowny nie jest związany przepisami postępowania cywilnego, nie odnosi się do bezwzględnie obowiązujących przepisów, zawartych w księdze trzeciej tego kodeksu. Przepisy art. 713-715 KPC - mające taki charakter - obowiązują w każdym postępowaniu polubownym. Brak w tym przedmiocie wzmianki w regulaminie określającym tryb postępowania przed sądem polubownym, nie wyłącza więc dopuszczalności wniesienia do sądu państwowego skargi o uchylenie wyroku, wydanego przez stały sąd polubowny (art. 695 KPC).

23. Postanowienie SN z 1984-06-27 II CZ 67/84

Zakres zaskarżania wyznaczony przez stronę, wiąże sąd (art. 696 KPC), przy rozpoznawaniu sprawy wskutek skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego (art. 712 - 715 KPC).

24. Wyrok SN z 2004-12-21 I CK 405/04

Gdy strony umowy, w granicach zdolności do samodzielnego zobowiązania zastrzegają, że ewentualne spory wynikłe ze stosunku je łączącego zostaną poddane pod rozstrzygnięcie sądu polubownego, to jednocześnie ograniczają rolę sądów powszechnych w rozstrzyganiu tych spraw, uchylenie wyroku wydanego przez sąd polubowny może nastąpić wyłącznie w sytuacjach określonych w KPC.

25. Wyrok SN z 2003-09-26 IV CK 17/02

Nie w każdym wypadku stwierdzenie niezgodności wyroku ze stanem faktycznym prowadzić może do jego uchylenia. Przyjmuje się bowiem, że wniosek o naruszeniu praworządności jest uzasadniony wtedy, gdy skutek wyroku sądu polubownego godzi w podstawowe zasady porządku prawnego państwa.

26. Postanowienie SN z 2003-09-18 I CZ 69/03

Pod rządem art. 392 KPC- w brzmieniu obowiązującym od 1.07.2000 r. od postanowienia sądu drugiej instancji, w którym uchylono postanowienie o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego i umorzeniu postępowania, kasacja nie przysługuje.

27. Wyrok AP Warszawa z 2000-05-29 I ACa 65/00

1. Zgodnie z art. 87 ustawy z 10.6.1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 119, poz. 773 ze zm. - zwaną dalej UZP) do postępowania odwoławczego w sprawach dotyczących udzielania zamówień publicznych stosuje się przepisy KPC o sądzie polubownym.

2. Naruszenie przez sąd polubowny przepisów prawa materialnego, ich błędna wykładnia, wadliwe wskutek tego rozstrzygnięcie, samo w sobie nie stanowi naruszenia zasady praworządności. Naruszenie prawa materialnego musi być tego rodzaju, że doprowadziło do wydania orzeczenia, które swoją treścią narusza podstawowe zasady państwa prawa.

28. Wyrok SN z 1999-12-13 III CKN 478/98

1. Termin jednego miesiąca do wniesienia skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego (art. 713 § 1 KPC), jest zachowany także wówczas, gdy w tym terminie skarga zostanie wniesiona do innego sądu, niż ten, który byłby właściwy do rozpoznania sporu, gdyby strony nie dokonały zapisu na sąd polubowny (art. 696 § 1 KPC).

2. Przepisy ustawy z dnia 10.06.1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 119, poz. 773 ze zm.) wykluczają możliwość złożenia łącznej oferty przez podmioty ubiegające się o zamówienie publiczne.

29. Wyrok SN z 1988-04-27 I CR 81/88

W kontekście art. 712 par. 1 pkt 4 KPC naruszenie zasad współżycia społecznego zrównane zostało ze stanami dyskwalifikującymi wyrok sądu polubownego w stopniu pozbawiającym go wartości jako podstawy rozstrzygnięcia sporu (uchybienie praworządności, niezrozumiałość i sprzeczności), a zatem sprowadzone do granic wyjątkowości.

30. Wyrok SN z 1987-06-03 I CR 120/87

31. Postanowienie SN z 1984-06-27 II CZ 67/84

Zakres zaskarżania wyznaczony przez stronę, wiąże sąd (art. 696 KPC), przy rozpoznawaniu sprawy wskutek skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego (art. 712 - 715 KPC).

32. Postanowienie SN z 1979-03-07 III CRN 10/79

33. Uchwała SN z 1974-02-20 III CZP 2/74

34. Wyrok SN z 1973-12-21 I CR 663/73

1. Mylnej wykładni prawa materialnego przez sąd polubowny nie można ocenić jako uchybienia praworządności w rozumieniu art. 712 par. 1 pkt 4 KPC. W szczególności nie można uważać za takie uchybienie zastosowania przez sąd polubowny przepisów o przedawnieniu lub prekluzji, choćby nastąpiło to na podstawie ich błędnej wykładni.

2. Przewozem na podstawie konosamentu w rozumieniu art. 99 par. 2 KM jest każdy przewóz ładunku, którego przyjęcie przewoźnik stwierdził konosamentem, jeżeli treścią konosamentu uzasadniane są roszczenia do przewoźnika wynikające z umowy przewozu. Bez znaczenia jest przy tym, jakiego rodzaju umowę przewozu zawarł przewoźnik oraz czy załadowca przeniósł konosament na inną osobę, jeżeli tylko konosament został wystawiony i treścią jego jest uzasadnione roszczenie do przewoźnika z tytułu uszkodzenia lub utraty ładunku.

35. Uchwała SN z 1970-11-05 III CZP 63/70

Po uchyleniu przez sąd państwowy wyroku sądu polubownego - na skutek uwzględnienia skargi opartej na przepisach art. 712 par. 4 pkt. 2-5 KPC - sąd polubowny zachowuje nadal swą właściwość do rozstrzygnięcia sporu.

36. Wyrok SN z 1967-12-12 I CR 445/67

37. Wyrok SN z 1964-02-15 I CR 123/63

Oczywiście niezgodne ze stanem faktycznym rozstrzygnięcie sądu polubownego ubliża praworządności.

38. Orzeczenie SN z 1952-03-22 C 399/51

Postanowienia dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o zaciąganiu nowych i określaniu wysokości nie umorzonych zobowiązań pieniężnych, mające na celu zabezpieczenie ustroju pieniężnego Polski Ludowej oraz ustalenie trwałości i znaczenia jej waluty, wiążą wszystkie sądy również i sądy polubowne, przy rozpoznawaniu wynikłych na jego tle spraw i naruszenie tych przepisów musi być uznane za naruszenie praworządności Polski Ludowej.

39. Orzeczenie SN z 1937-02-08 C III 1254/35

1. Zapis na sąd polubowny przechodzi na spadkobiercę ogólnego.

40. Uchwała SN z 2005-02-24 III CZP 86/04

Zarzut zapisu na sąd polubowny, dotyczącego stosunku prawnego pomiędzy wystawcą weksla, a remitentem, jest skuteczny w stosunku do wystawcy weksla także wtedy, gdy pozwanym, obok tegoż wystawcy weksla, jest poręczyciel wekslowy, który nie był stroną umowy poddającej spór pod rozstrzygnięcie sądu polubownego.

41. Postanowienie SN z 2004-11-03 III CK 510/03

Przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu zapisu na zagraniczny sąd polubowny stanowi wymaganie formalne wniosku i przesłankę stwierdzenia wykonalności orzeczenia tego sądu na podstawie Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych sporządzonej w Nowym Jorku z dnia 10 czerwca 1958 r. (Dz.U. z 1962 r. Nr 9, po. 41).

42. Wyrok SN z 2003-12-10 V CK 27/03

Stosownie do art. 698 § 2 KPC w zapisie na sąd polubowny należy dokładnie oznaczyć przedmiot sporu albo stosunek prawny, z którego spór wynikł lub może wyniknąć. Z przepisu tego wynika, że nie jest dopuszczalne poddanie pod rozstrzygnięcie sądu polubownego wszystkich sporów, jakie w ogóle mogą wyniknąć w przyszłości, bez oznaczenia określonego stosunku prawnego. Zasada ta znajduje odpowiednie zastosowanie do umów o zagraniczny sąd polubowny (art. 1105 § 2 KPC).

Dodatkowo należy zauważyć, że art. 14 ust. 4 jeżeli umowa spółki, ustanawiając "wyłączną właściwość" sądu arbitrażowego, bliżej nie określa tego sądu ani nawet nie wskazuje państwa, w którym ma on działać, to jest to okoliczność, która sama przez się jest wystarczająca do uznania nieważności zawartej w tym postanowieniu umowy o zagraniczny sąd polubowny. Według art. 1105 § 2 in fine KPC ważność takiej umowy zależy mianowicie od jej skuteczności według prawa mającego do niej zastosowanie w państwie, w którym działać ma sąd polubowny. Niewskazanie w umowie państwa, w którym działać ma ten sąd, uniemożliwia zaś ustalenie prawa tego państwa i ocenę, czy według tego prawa umowa ta jest skuteczna.

43. Wyrok SN z 2003-07-25 V CK 152/02

Przewidziane w art. 1105 § 2 uzależnienie dopuszczalności klauzuli arbitrażowej od zagranicznego statusu jednej ze stron odnosi się do fazy zawarcia umowy derogacyjnej, a więc dotyczy stron tej umowy, a nie stron sporu objętego zapisem; dlatego w wypadku umowy wielostronnej może dojść do sytuacji, że właściwym do rozpoznania sporu pomiędzy stronami - podmiotami krajowymi, będzie zagraniczny sąd polubowny, a sąd państwowy zobowiązany będzie do uwzględnienia skutków zapisu.

44. Wyrok SN z 2002-09-27 IV CKN 1320/00

Zarzut istnienia zapisu na sąd polubowny nie może stanowić podstawy kasacji

45. Uchwała SN z 2002-03-08 III CZP 8/02

Pełnomocnictwo ogólne nie jest wystarczające do sporządzenia zapisu na sąd polubowny.

46. Wyrok SN z 2002-02-05 II CKN 1144/00

Do umocowania dyrektora oddziału terenowego Agencji Rolnej Skarbu Państwa przez jej Prezesa do uczynienia zapisu na sąd polubowny wystarczjące jest pełnomocnictwo ogólne.

47. Wyrok SN z 2002-02-05 II CKN 1143/00

Do umocowania dyrektora oddziału terenowego Agencji Rolnej Skarbu Państwa przez jej Prezesa do uczynienia zapisu na sąd polubowny wystarczające jest pełnomocnictwo ogólne (§ 22 statutu Agencji - Dz. U. z 1992 r. Nr 24, poz. 104 ze zm.).

48. Postanowienie SN z 2001-10-11 IV CKN 139/01

Umowa o poddanie sporu właściwości sądu polubownego, w której funkcja "rozstrzygania" sądu polubownego miałaby polegać wyłącznie na prowadzeniu mediacji w celu zawarcia przez strony ugody, nie jest zapisem na sąd polubowny.

49. Wyrok SN z 2001-07-11 V CKN 379/00

Umowa o poddanie sporu właściwości sądu polubownego jedynie w celu zawarcia ugody nie stanowi zapisu na sąd polubowny (art. 698 § 1 k.p.c.).

50. Uchwała SN z 2001-03-21 III CZP 4/01

Przepis art. 679 § 1 k.p.c. - zdanie drugie ma zastosowanie do spadkobiercy uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, w razie zatajenia przez tegoż uczestnika istnienia testamentu.

51. Postanowienie SN z 2000-12-15 I CKN 1131/00

W razie wygaśnięcia ugody poddającej dochodzenie konkretnej wierzytelności wynikającej z umowy kooperacyjnej sądom powszechnym, przewidziany w tej umowie zapis na sąd polubowny wiąże strony.

52. Postanowienie SN z 2000-03-01 I CKN 845/99

Zbycie przez wspólnika udziałów w spółce z o.o. nie wpływa na jego dalsze związanie zapisem na sąd polubowny, zawartym w umowie spółki, jeżeli orzecznictwu sądu polubownego poddany został stosunek prawny (przedmiot sporu - udział w czystym zysku), a nie konkretne strony sporu, mające status prawny wspólnika (art. 199 § 1 pkt 4, art. 697 § 1 i 2 oraz art. 698 § 2 k.p.c.).

53. Wyrok SN z 1999-12-13 III CKN 478/98

54. Postanowienie SN z 1999-05-06 I PKN 140/99

Przekazanie sprawy ze stosunku pracy sądowi polubownemu na podstawie art. 464 § 1 KPC jest niedopuszczalne, gdyż w takiej sprawie nie jest skuteczny zapis na sąd polubowny (art. 697 § 1 KPC).

55. Postanowienie SN z 1999-05-06 I PKN 149/99

Przekazanie sprawy ze stosunku pracy sądowi polubownemu na podstawie 1 art. 464 § 1 kpc jest niedopuszczalne, gdyż w takiej sprawie nie jest skuteczny zapis na sąd polubowny (art. 697§ 1 kpc).

56. Postanowienie AP Warszawa z 1998-10-05 I ACz 562/98

Umieszczenie klauzuli o zapisie na sąd polubowny we wzorze umowy stanowiącym załącznik do zarządzenia wydanego przez prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa należy traktować jako pełnomocnictwo szczególne dla osób upoważnionych do zawierania umów dzierżawy do dokonania tego zapisu w sposób ważny.

57. Wyrok SN z 1998-09-03 I CKN 822/97

Zapis na sąd polubowny odnosi skutek także wobec cesjonariusza.

58. Postanowienie AP Warszawa z 1997-08-21 I ACz 756/97

Zapis w umowie łączącej strony o poddaniu sporu pod sąd polubowny sprawia, że także po wygaśnięciu umowy właściwy do rozpoznania sporu jest sąd polubowny, a nie sąd powszechny. Inna interpretacja byłaby nielogiczna i sprzeczna z istotą zapisu na sąd polubowny. Spory bowiem między stronami danej umowy najczęściej powstają już po jej wygaśnięciu lub rozwiązaniu i dotyczą roszczeń z tytułu wzajemnych rozliczeń za okres obowiązywania umowy.

Sąd powszechny odrzuca pozew bez wnikania, czy pozwany uznaje roszczenie w nim zgłoszone, czy nie.

59. Wyrok AP Gdańsk z 1997-02-17 I ACr 1141/96

Zapis na sąd polubowny nie jest składnikiem koniecznym kontraktu sprzedaży. Jeśli postanowienie w tej kwestii zostało potraktowane jako część kontraktu, to ocena skutecznego wwiązania się stron w kontrakt nie przesądza jeszcze o istnieniu zapisu na sąd polubowny, dla którego przewidziana jest wyłącznie umowa na piśmie oraz podpisy stron (art. 598 par. 1 KPC).

60. Postanowienie AP Gdańsk z 1996-12-11 I ACz 1007/96

Brak pisemnej formy udzielenia pełnomocnictwa dla dokonania zapisu na sąd polubowny dla sporów z umowy czarterowej nie przesądza o jego bezskuteczności.

61. Postanowienie AP Poznań z 1994-06-21 I ACz 920/94

Jeżeli do rozpoznania sporu właściwy jest wyłącznie sąd polubowny, pozew wniesiony do sądu państwowego podlega odrzuceniu. Do innego wniosku nie prowadzi to, iż między stronami pozostaje sporny fakt, czy umowa, w której uregulowana została kwestia właściwości sądu, rzeczywiście została zawarta.

62. Wyrok SN z 1980-07-18 I CR 236/80

Czynności prawa cywilnego wywołują skutki procesowe, określone przepisami prawa procesowego.

Sprzeczne z tym prawem, które wyłącza dyspozycję środkami dowodowymi, a daje uprawnienie sądowi dopuszczenia dowodów z urzędu, bez żadnych ograniczeń (art. 3 par. 2, 232 KPC) - i stąd nie wiąże sądu w takiej sprawie - jest zastrzeżenie w umowie o dzieło sztuk plastycznych, że w sporach jakie powstaną przy jej wykonywaniu, strony uznają za obowiązującą je tylko opinię Komisji Rzeczoznawców do Spraw Artystycznych, powołanej przez Ministra Kultury i Sztuki w trybie określonym w uchwale Nr 178 Rady Ministrów z dnia 20 lipca 1967 r. w sprawie organizacji rzeczoznawstwa (M.P. Nr 42 poz. 201).

63. Postanowienie SN z 1979-03-07 III CRN 10/79

64. Uchwała SN z 1970-11-05 III CZP 63/70

65. Postanowienie SN z 1969-01-09 I CZ 92/67

Zagadnienie, czy i w jakim zakresie odbiorcę towaru i przewoźnika wiąże treść konosamentu, należy do sfery prawa materialnego. Nie ma natomiast znaczenia dla oceny, czy strony te są związane klauzulą o rozpoznanie sporu przez sąd polubowny, tę materię bowiem reguluje w sposób szczególny prawo procesowe.

II Teza. Okoliczność, że strony umowy przewozu wiąże zapis na sąd polubowny, nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności drogi sądowej w sprawie z powództwa towarzystwa ubezpieczeniowego, jeżeli ono umowy o oddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego nie podpisało.

66. Postanowienie SN z 1969-01-09 I CZ 3/68

Nabycie przez polską jednostkę gospodarki uspołecznionej konosamentu zwracającego klauzulę prorogacyjną przewidzianą w art. 1105 par. 3 KPC, nie jest równoznaczne z zawarciem umowy na piśmie, a tym samym samo przez się nie powoduje poddania się nabywcy postanowieniom tej klauzuli.

67. Postanowienie SN z 1964-04-20 II PR 251/64

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie uzależniają utraty mocy zapisu na sąd polubowny od wydania w tym przedmiocie osobnego orzeczenia.

Stosownie do art. 498 par. 1 DKPC zapis na sąd polubowny traci moc - z przyczyn wymienionych w tym przepisie - z mocy samego prawa, a orzeczenie o wygaśnięciu zapisu ma tylko znaczenie deklaratywne. Wynika stąd, że przyczyny powodujące utratę mocy zapisu na sąd polubowny mogą być powołane przez powoda już w samym pozwie wniesionym do sądu państwowego.